Onderwerpszinnen hebben een moeilijke geschiedenis in de wereld van het schrijven onderwijzen. In de jaren '60 werd er een invloedrijk artikel gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift dat door schrijfdocenten werd gelezen, waarin werd verklaard dat onderzoek bewees dat onderwerpszinnen praktisch onbestaande waren. Echter, dat "onderzoek" was gebaseerd op lichte, journalistieke, op vermaak gerichte teksten, waar onderwerpszinnen de equivalent zouden zijn van loodzware laarzen voor een ballerina.
Eigenlijk spelen kernzinnen een belangrijke rol in het geven van samenhang aan een document—vooral technische, wetenschappelijke en zakelijke documenten. In licht journalistiek, op entertainment gerichte schrijven worden kernzinnen van een subtiele, onopvallende soort gebruikt. Deze worden later in dit hoofdstuk besproken.
De retoriek en compositie deskundigen hebben misschien wat onderzoek gedaan naar de anatomie van de onderwerpzin en de strategieën voor het gebruik ervan, maar het is twijfelachtig. Niet aantrekkelijk genoeg. Wat je hier zult zien zijn enkele pogingen om verschillende soorten onderwerpzinnen te identificeren en enkele pogingen om te bepalen welke soorten passen bij welke schrijf situaties.
Opmerking: Er zijn enkele verschillen tussen stellingzinnen en thesiszinnen, maar die zijn minimaal. Je kunt dit hoofdstuk ook lezen als van toepassing op thesiszinnen.
Anatomie van de Onderwerpszin
Maar eerst, wat is de topiczin? Het is een zin die zich aan het begin van een alinea bevindt en op de een of andere manier de lezer aanwijst wat de focus, het doel en de inhoud van die alinea is (en misschien één of meer alinea's die volgen). Op zijn best richt het de aandacht van de lezer; het zegt "hé, dit is waar we het over hebben!" Hier is een voorbeeld:
| Er is geen twijfel dat Gage het ongeluk heeft gehad, en dat het een dramatische impact op zijn leven had. Echter, in zijn boek Een Vreemde Soort Bekendheid: Verhalen van Phineas Gage, de Australische psycholoog Malcolm Macmillan werpt ernstige twijfels over de nauwkeurigheid van de rekening die zowel in de wetenschappelijke als populaire discours is binnengekomen. Ten eerste is er zeer weinig bekend over Gage's persoonlijkheid en gewoonten vóór het ongeluk. . . . |
In dit voorbeeld, ernstige twijfels over de nauwkeurigheid van het verslag is de kern van de topiczin, die de focus van de volgende discussie aanduidt, namelijk "twijfels." Merk op dat het niet de alinea begint; de eerste zin lijkt over te gaan van een vorige alinea.
In een wetenschappelijke, technische, zakelijke of overheidscontext waar lezers moeite hebben met begrijpen, lijken alinea-inleidingen als hulp van boven! In een lichte, journalistieke, op entertainment gerichte context kan zo'n alinea-inleiding echter als een enorme natte deken aanvoelen. Overweeg dit journalistieke voorbeeld; let op de afwezigheid van een alinea-inleiding.
|
De katholieke kerk, die Galileo onder huisarrest plaatste omdat hij het durfde te zeggen dat de aarde om de zon draait, staat niet bekend om het gemakkelijk accepteren van nieuwe wetenschappelijke ideeën. Het was dus een verrassing toen paus Pius XII in 1951 zijn goedkeuring verklaarde voor een gloednieuwe kosmologische theorie——de Big Bang. Wat de paus betoverde was precies datgene wat de wetenschappers in eerste instantie wantrouwig maakte: De theorie zegt dat het universum een begin had, en dat zowel tijd als ruimte uit het niets tevoorschijn kwamen. Het leek de eerste paar zinnen van Genesis te bevestigen. Wat veroorzaakte de Big Bang? Volgens een nieuwe theorie is ons universum tegen een andere driedimensionale wereld gebotst die verborgen is in hogere dimensies. "Het model suggereert een radicaal ander perspectief op de kosmische geschiedenis waarin de belangrijkste gebeurtenissen die de structuur van het universum vormden, plaatsvonden vóór de Big Bang," zegt cosmoloog Paul Steinhardt. Uiteindelijk volgden astrofysici het voorbeeld van de paus, aangezien het bewijs voor de Big Bang te krachtig werd om te negeren. Ze accepteerden het idee dat het hele waarneembare universum——100 miljard sterrenstelsels, elk volgestopt met 100 miljard sterren, die zich meer dan 10 miljard lichtjaar in alle richtingen uitstrekken——eens samengeperst was in een ruimte die veel kleiner was dan een enkele elektron. Ze kochten het idee dat het heelal precies 13,7 miljard jaar geleden in bestaan is gekomen en sindsdien is blijven uitbreiden. Maar zelfs nu zijn veel astrofysici nog steeds ongemakkelijk met de implicatie dat de Big Bang het begin van de tijd zelf markeerde. En de theorie heeft nog geen bevredigend antwoord op een sleutelvraag opgeleverd: Wat maakte dat de Big Bang knalde?
Michael D. Lemonick, "Voor de Big Bang," |
Het duurt even, maar je realiseert je eindelijk dat het onderwerp de oerknaltheorie is. Dus nu weet je het speelveld voor het onderwerp-zin spel.
Soorten Onderwerpzinnen
Het zou kunnen dat schrijvers een spectrum van soorten onderwerpzinnen gebruiken, waarvan sommige voldoen aan de behoeften van die zorgeloze journalistieke schrijvers, terwijl andere de behoeften vervullen van die worstelende schrijvers van wetenschappelijke, technische, zakelijke of overheidsdocumenten. We weten het niet omdat de retoriek- en samenstellingswetenschappelijke gemeenschap niet heeft willen overwegen zulke kwesties (tenzij natuurlijk een eenzame muisachtige geleerde aan een verborgen klein college iets heeft gepubliceerd in een weinig bekend tijdschrift).
Onderwerp verwijzing. De eenvoudigste—en zwakste—vorm van een onderwerpzin is er een waarin het onderwerp van de alinea in de zin voorkomt. Anders is er geen aanwijzing over wat er over het onderwerp gezegd zal worden of wat de alinea zal behandelen.
| De oppervlakte van Mars wordt voornamelijk verondersteld uit basalt te bestaan, gebaseerd op de Martiaanse meteorietencollectie en orbitoobservaties. Er is enig bewijs dat een deel van het Martiaanse oppervlak rijker in silica zou kunnen zijn dan typische basalt, misschien vergelijkbaar met Andesietstenen op aarde, hoewel deze waarnemingen ook verklaard zouden kunnen worden door silica glas. Een groot deel van het oppervlak is diep bedekt met ijzeroxide stof, zo fijn als talkpoeder. Er is sluitend bewijs dat er ooit vloeibaar water op het oppervlak van Mars aanwezig was. Belangrijke ontdekkingen die tot deze conclusie hebben geleid, omvatten de detectie van verschillende mineralen zoals hematiet en goethiet, die meestal alleen in de aanwezigheid van water worden gevormd. |
In dit voorbeeld is het onderwerp oppervlakte van Mars maar er is geen thesis of overzicht—noch kan die er zijn.
Onderwerpdefinitie. Een iets complexere vorm van een onderwerpzin komt voor wanneer de onderwerpzin — definieert of het begin van de definitie van — een term. Noem het een onderwerp-definitie onderwerpzin.
| In de geologie, een subductiezone is een gebied op aarde waar twee tectonische platen elkaar ontmoeten en naar elkaar toe bewegen, waarbij de ene onder de andere schuift en naar beneden in de mantel gaat, met snelheden die gewoonlijk in centimeters per jaar worden gemeten. Een oceanische plaat schuift doorgaans onder een continentale plaat; dit creëert vaak een zone met veel vulkanen en aardbevingen. In zekere zin zijn subductiezones het tegenovergestelde van divergerende grenzen, gebieden waar materiaal vanuit de mantel omhoog komt en platen uit elkaar bewegen. |
In dit voorbeeld, de definitie van het onderwerp subductiezone begint in de eerste zin en wordt voortgezet in de rest van de alinea.
Sleutelwoord onderwerp zin. Een sterkere type onderwerpzin bevat een sleutelwoord dat een verwachting schept over de inhoud en organisatie van de rest van de alinea of alinea's. Veelvoorkomende sleutelwoorden zijn "redenen," "aspecten," "factoren," en over het algemeen elke verdacht uitziende meervoudige substantief aan het begin van een alinea. Ook aanwijzend zijn modifierende woorden zoals "verschillende," "een aantal," enzovoort.
| Tijdens Samhain zijn er een aantal activiteiten de Kelten namen deel in gewoonten die lijken op enkele gebruiken die we vandaag de dag met Halloween observeren. Een van zulke gebruiken is trick-or-treaten, wat mogelijk is ontstaan uit de vreugdevuren die de Kelten in deze tijd hadden, omdat kinderen van deur tot deur gingen om brandhout te vragen. Naast hout zouden Kelten misschien ook voedsel van deur tot deur hebben verzameld als een offer om hun goden te eren. Ter ere van deze goden zouden de mensen zich verkleed hebben om op hen te lijken, wat een mogelijke oorsprong van het dragen van kostuums aanduidt. Andere kostuumgerelateerde evenementen waren wanneer de Kelten zich in griezelige outfits verkleedden om door de straten te paraderen en uiteindelijk de stad uit te trekken om de zwervende geesten weg te leiden van de stad. |
In dit voorbeeld zijn de sleutelwoorden aantal activiteiten geef aan dat de alinea (en mogelijk aanvullende alinea's die volgen) verschillende Keltische activiteiten zullen bespreken die lijken op moderne Halloween-activiteiten. Het is waar dat deze topiczin ook kan worden gezien als een proefschrift-onderwerpzin, die in het vervolg besproken zal worden. Het belangrijkste verschil is echter de verwachting die dit type sleutelwoord opzet.
Overzicht onderwerp zin. Sommige paragrafen of groepen paragrafen bespreken meerdere subonderwerpen. Een overkoepelende topiczin somt die subonderwerpen op.
| De meeste hersenen vertonen een zichtbare onderscheid tussen grijze stof en witte stof.De grijze stof vormt de buitenste laag van de hersenen, de zogenaamde cerebrale schors. Grijze stof bestaat uit de cellichamen van de neuronen, terwijl witte stof bestaat uit de vezels (axonen) die neuronen met elkaar verbinden. De axonen zijn omgeven door een vette isolerende schede genaamd myeline, wat de witte stof zijn onderscheidende kleur geeft. Diep in de hersenen bevinden zich compartimenten van witte stof (fascikels, vezelbundels), grijze stof (nuclei) en ruimtes gevuld met hersenvocht (ventrikels). |
In dit voorbeeld geeft de hoofdzin aan dat de twee subonderwerpen, grijze stof en witte stof, zal worden besproken.
Stelling-zinnen voor de thesis. Sommige onderwerpzinnen doen een bewering—een argument—dat de rest van de paragraaf moet ondersteunen.
| Hoewel de machines van Babbage mechanische monsters waren, was hun basisarchitectuur verbazingwekkend vergelijkbaar met een moderne computer. Het gegevens- en programmageheugen waren gescheiden, de werking was instructie-gebaseerd, de besturingseenheid kon voorwaardelijke sprongen maken, en de machines hadden aparte I/O-eenheden. |
In dit voorbeeld stelt de onderwerpzin een these: dat Babbage's rekencirkel "verbazingwekkend vergelijkbaar" is met de moderne computer. Je verwacht dat de rest van de alinea die these ondersteunt.
Spanningsgerichte niet-onderwerp zin. Sommige schrijvers vinden het leuk om met je lezersbrein te rommelen. Ze opzettelijk verberg de logica die de huidige alinea met iets voorafgaand verbindt. Charlatans!
| We laten sporen van onszelf achter waar we ook gaan, op wat we ook aanraken. Een van de vreemde ontdekkingen die kleine jongens doen, is dat wanneer twee steentjes scherp tegen elkaar worden geslagen, ze kort een nieuwsgierige rokerige geur uitstoten. Het fenomeen vervaagt wanneer de stenen perfect schoon zijn, verdwijnt wanneer ze tot ovenwarmte worden verhit, en verschijnt weer wanneer ze opnieuw simpelweg met de hand worden aangeraakt voordat ze worden geslagen. |
In dit voorbeeld, uit het begin van Lewis Thomas' "Vibes" die verschijnt in zijn De levens van een cel, we weten niet zeker waar Lewis Thomas heen wil met deze discussie. Na nog een alinea of twee, zul je zien dat het onderwerp is geuren. Het idee is om een gevoel van verwondering en spanning te creëren.
Herzien met Onderwerpzinnen
Het is geen instinctieve kwestie om een alinea of sectie te beginnen met een onderwerpzin. Weinig van ons hebben die soort vooruitziendheid. In plaats daarvan zullen onderwerpzinnen waarschijnlijk worden toegevoegd in die alinea's waar ze echt nodig zijn, in de herzieningsfase van een schrijfproject. Als schrijven vaak een proces van ontdekking is, ontdekken we de behoefte aan onderwerpzinnen later in dat proces.

Herziening om een onderwerp zin toe te voegen.
Kiezen van Onderwerpzinnen
Je beste gids voor het beslissen wanneer je onderwerpzinnen moet gebruiken en welk type, is waarschijnlijk je eigen instinct en intuïtie. Maar hier zijn een paar ideeën:
- Als jouw sectie (één of meer paragrafen) meerdere vergelijkbare dingen bespreekt (bijvoorbeeld problemen, oplossingen, oorzaken, gevolgen), zal de sleutelzin waarschijnlijk goed werken.
- Als je sectie een punt aantoont en meerdere ondersteunende uitspraken bevat, is een stellingzin-type onderwerpzin waarschijnlijk een goed idee.
- Als jouw sectie een uitgebreide discussie biedt over een onbekende term, probeer dan te beginnen met een formeel zin definitie als de topiczin.
- Als je sectie een soort verhaal biedt, is waarschijnlijk geen onderwerpzin nodig.
- Als je betrokken bent bij een populairwetenschappelijk en technologisch schrijfproject, kunnen onderwerpzinnen van enige aard zwaar, taai en ongepast zijn.
